Amatorska kalibracja monitora
Amatorska kalibracja monitora
Profile ICC

Profile ICC

2.5. Profile ICC

Podstawowym zadaniem profilu ICC jest opis (charakteryzacja) własności spektralnych monitora, odpowiedzialnych za odwzorowanie barw. Informacje kolorymetryczne dostarczane przez profil monitora umożliwiają systemowi zarządzania kolorami poprawne odwzorowanie barw wyświetlanych na monitorze, niezależnie od użytej przestrzeni roboczej: AdobeRGB, sRGB czy innej.

Oczywiście jeśli np. AdobeRGB jest naszą przestrzenią roboczą, to typowy monitor jest zdolny wyświetlić tylko jej fragment. Jest to wycinek palety barw wynikający z ograniczeń konstrukcyjnych, na które nie mamy żadnego wpływu: jakich luminoforów użyto w kineskopie monitora CRT, jakich filtrów RGB i źródła światła w monitorze LCD - o tym zdecydował za nas producent.

W Photoshopie, w menu "Color Settings" znajduje się opcja "Desaturate Monitor Colors by N%", która domyślnie powoduje zmniejszenie nasycenia wyświetlanych barw o 20%.
Zmniejszenie nasycenia umożliwia zmieszczenie większego w mniejszym, czyli bardziej nasyconej (szerszej) palety AdobeRGB w mniej nasyconej (węższej) palecie sRGB. Umożliwia to wyświetlenie symulowanych barw z przestrzeni AdobeRGB na typowym monitorze w celu np. przybliżonej oceny przejść tonalnych.

Barwy z przestrzeni sRGB (L=50%)
Barwy z przestrzeni Adobe RGB (L=50%), wyświetlane na monitorze sRGB.
Obydwa rysunki powstały na podstawie tej samej mapy bitowej. Są to przejścia od czystych składowych R=(255,0,0), G=(0,255,0) B=(0,0,255) aż do neutralnej szarości RGB=(128,128,128).
Tym co te rysunki różni jest przypisana im robocza przestrzeń barw: w pierwszym przypadku sRGB w drugim AdobeRGB.

Górny rysunek to oryginał, który może być odwzorowany 1:1. Ponieważ na zwykłym monitorze możemy z dobrym przybliżeniem wyświetlić nawet czyste składowe należące do przestrzeni sRGB (wyjątkiem są kineskopy Trinitron i pochodne, oraz tanie monitory LCD) to wszystkie barwy i przejścia tonalne widzimy bez zniekształceń.

Dolny rysunek to symulacja działania systemu zarządzania kolorami: przedstawia on podzbiór barw z przestrzeni Adobe RGB, który możemy zobaczyć na zwykłym monitorze. Wszystko to co widzimy pod kropkowaną linią to barwy AdobeRGB, które da się wyświetlić poprawnie.

To co jest widoczne ponad linią jest efektem działania systemu zarządzania kolorami, który dla każdej barwy spoza zakresu stara się dobrać barwę możliwie najbardziej zbliżoną do tej, jaka jest dostępna w przestrzeni barw monitora.

Wprawne oko dostrzeże lekkie zakłócenia w przejściach tonalnych w porównaniu do górnego obrazka. W rzeczywistości barwy widoczne przy górnej krawędzi, zwłaszcza zieleń i cyjan powinny być dużo bardziej nasycone: można by to zobaczyć tylko na monitorze zdolnym do wyświetlania wszystkich barw z palety AdobeRGB.

Poprawny profil monitora: sRGB. W przykładzie charakteryzuje typowy monitor.
Powyższy przykład ilustruje proces konwersji między roboczą przestrzenią AdobeRGB a przestrzenią monitora (w przykładzie sRGB) jakiej dokonuje system zarządzania kolorami.

Dwie wybrane barwy obecne na fotografii mają konkretne współrzędne CIE Lab, które reprezentują konkretne, mierzalne charakterystyki spektralne. Współrzędne CIE Lab jednoznacznie charakteryzują więc wybrany kolor: z tego powodu przestrzeń CIE Lab określana jest mianem "przestrzeni absolutnej".

Zwróćmy uwagę na to jak zmieniają się wartości składowych RGB w wyniku transformacji z przestrzeni AdobeRGB do przestrzeni sRGB. Przyczyna jest prosta: charakterystyki spektralne barw podstawowych RGB są inne dla przestrzeni AdobeRGB a inne dla przestrzeni sRGB. Czyli mówiąc wprost: barwy podstawowe RGB definiujące te dwie przestrzenie różnią się odcieniami. Z tego powodu system zarządzania kolorami musi zastosować różne proporcje składowych RGB jeśli chce uzyskać ten sam kolor CIE Lab.

Co się stanie jeśli profil monitora nie odpowiada jego charakterystykom? Rozpatrzmy przypadek drastyczny: użyjemy profilu opisującego przestrzeń AdobeRGB, zamiast odpowiadającego prawdzie profilu sRGB.

Niepoprawny profil monitora: AdobeRGB. Fotografia poprawnie skorygowana w AdobeRGB, wyświetlana przez błędnie skonfigurowany system.
Ważne są dwie rzeczy: po pierwsze, system zarządzania kolorami przekształca wartości RGB z przestrzeni AdobeRGB z powrotem do przestrzeni AdobeRGB, co nie powoduje żadnych zmian. A zatem składowe RGB należące do przestrzeni AdobeRGB są teraz wyświetlane bez jakiejkolwiek korekcji na monitorze sRGB.
Prowadzi to oczywiście do zafałszowania barw: wypadkowe współrzędne CIE Lab są różne od oczekiwanych, ponieważ system zarządzania kolorami został "oszukany" przez nie odpowiadający rzeczywistości profil monitora.

Po drugie: ponieważ składowe RGB są wyświetlane na monitorze bez żadnych zmian (korekt), to w rzeczywistości pracujemy w przestrzeni barw monitora zbliżonej do sRGB, sądząc przy tym że korzystamy z przestrzeni AdobeRGB.

Błąd ten pozostanie niezauważony aż do chwili, w której spróbujemy coś wydrukować lub otworzymy zdjęcie w poprawnie skonfigurowanym systemie - czyli do momentu w którym użyjemy informacji kolorymetrycznej zawartej w profilu AdobeRGB. Zreprodukujemy po prostu barwy z przestrzeni sRGB używając profilu opisującego przestrzeń AdobeRGB:
Niepoprawny profil monitora: AdobeRGB. Fotografia skorygowana w błędnie skonfigurowanym systemie, wyświetlana przez poprawnie skonfigurowany system lub wydrukowana z użyciem informacji kolorymetrycznej AdobeRGB.
Możemy zauważyć ogólny wzrost nasycenia oraz przesunięcia barw. Błękit nieba stał się "cukierkowy", podobnie jak uschnięte trawy na wydmach.